सद्यस्थितीत फेसबुक या सोशल नेटवर्किंग साईटचा वापर कोणी करत नाही‘ असे अपवादानेच कोणी सापडेल. फेसबुकचा वापर आता तर शाळकरी मुलांपासून तर वृध्दांपर्यंत सगळेच करु लागले आहे. या लोकप्रिय सोशल नेटवर्क साईटचा वाढता वापर लक्षात घेता सायबर गुन्हेगारांनी याकडे मोर्चा वळविला आहे. फेसबुकवरुन असुरक्षित खातेधारकांचा शोध घेत हे गुन्हेगार आर्थिक फसवणूक करु लागले आहे.
मागील काही दिवसांपासून फेसबुकचा वापर आर्थिक फसवणुकीकरिता केला जाऊ लागला आहे. फेसबुकवरील असुरक्षित असलेल्या अकाऊंटची माहिती सर्वप्रथम सायबर गुन्हेगारांकडून मिळविली जाते आणि यानंतर ते अकाऊंट आयडी हॅक करुन त्यासोबत समझोता केला जातो. फेसबुक खात्यावर कुठल्याही प्रकारची सुरक्षा सक्रिय केलेली नसल्यामुळे सहजच अशी फेसबुक खाती सायबर गुन्हेगारांच्या ताब्यात जातात. यामुळे नागरिकांनी वेळीच सावध होणे गरजेचे आहे. फेसबुक युजर्स यांनी आपल्या फेसबुकच्या सेटिंग्ज वेळोवेळी तपासून घेत ‘टर्न ऑन टु फॅक्टर ऑथेंटिकेशन’चा पर्याय स्वीकारुन आपले फेसबुक खाते सुरक्षित करुन घेण्यावर भर देणे गरजेचे असल्याचे सायबर पोलिसांनी सांगितले.
----इन्फो----
परिचयातील व्यक्तीच्याच नावाचा वापर
१) ‘मी खूप गंभीर संकटात सापडलो आहे, मला तुमच्या मैत्रीची गरज आहे, कृपया मला खालील क्रमांकावर नमुद रक्कम पाठवा’ अशा प्रकारचा मॅसेज सायबर गुन्हेगारांकडून हॅक केलेल्या फेसबुकच्या खातेधारकाच्या नावाने त्याच्याच फेसबुक वॉलवर काही दिवसांपूर्वी टाकला गेला हाेता. हॅक झालेले फेसबुक अकाऊंट महसुल खात्यातील एका अधिकाऱ्याचे होते.
२) ‘मला कोरोना झाला आहे, तसेच माझे सर्व कुटुंबीयदेखील पॉझिटिव्ह सापडले आहे, यामुळे मला आर्थिक गरज आहे. रुग्णालयाचा खर्च खुप आहे, मला लवकर तुमच्या मैत्रीच्या मदतीचा हात द्या’ अशा प्रकारचा मजकुर एका वन कर्मचाऱ्याच्या फेसबुक अकाऊंटला हॅक करुन त्याच्या फ्रेन्डलिस्टमधील व्यक्तींच्या वॉलवर पाठविण्यात आला होता.
३) ‘माझा अपघात झाला आहे. तसेच माझी पत्नी, मुलेसुध्दा काही दिवसांपूर्वी कोरोना पॉझिटिव्ह आले आहेत, सध्या घरात कोणीही नसून सगळे जण रुग्णालयात दाखल आहे, मला पैशांची खूप गरज आहे, शक्य तितकी मदत मला लवकर करा’ अशा प्रकारचा एक मॅसेज एका डॉक्टरच्या फेसबुक अकाऊंटच्या वॉलवर काही दिवसांपुर्वी झळकला होता; मात्र वस्तुस्थिती अशी अजिबात नव्हती. सायबर गुन्हेगाराने त्यांचे अकाऊंट असुरक्षित असल्यामुळे हॅक केले होते.
---
...अशी घ्या काळजी
फेसबुक वापरता सुरक्षिततेच्या दृष्टीनेसुध्दा काळजी घेण्याची गरज आहे. फेसबुकने आपल्या सेटिंग्जमध्ये अकाऊंट, प्रोफाईल, डेटा अशा सर्वांच्या प्रायव्हसी सेटिंग्ज उपलब्ध करुन दिल्या आहेत. त्याचा वापर प्राधान्याने करायला हवा. अनोळख्या व्यक्तीकडून आलेली मैत्रीची विनंती खात्री न करता स्वीकारणे टाळावे. हॅकर्सकडून आलेला मॅसेजवर विश्वास न ठेवता रक्कम पाठविण्यापूर्वी मित्र किंवा मैत्रिणीशी संपर्क करुन खरच मदतीची गरज आहे का याची खात्री करावी.
---कोट--
हॅकर्सकडून विरुध्दलिंगी आकर्षणाचा फायदा घेत पुरुषाला स्त्रीच्या नावे व स्त्रीला पुरुषाच्या नावाने मैत्रीचा प्रस्ताव फेसबुकद्वारे धाडला जातो. असे प्रस्ताव स्वीकारु नये. फेसबुक अकाऊंट सुरक्षित असल्याची खात्री करुन घ्यावी. सेटींग्जमध्ये प्रवेश करत आपल्या अकाऊंटच्या सुरक्षिततेसाठी ‘टर्न ऑन टु फॅक्टर ऑथिंटिकेशन’ पर्याय वापरावा. यामध्ये स्ट्रॉन्ग पासवर्ड टाकावा त्यानंतर आलेला ओटीपी कोड पुन्हा इन्सर्ट करुन आपले खाते सुरक्षित करावे, हा कोड कोणासोबतही शेअर करू नये.
- तन्मय दीक्षित, सायबर तज्ज्ञ
---
पॉइंटर्स :
गेल्या वर्षभरात फसवणुकीच्या तक्रारी - ६३
फेसबुकवरुन फसविल्याच्या तक्रारी- २८
--
आर फोटो वर डमी फॉरमेट१९स्टार७२५ नावाने सेव्ह आहे. तसेच १९फ्रॉड, १९फेस नावाने फोटो.